یک انتخاب واحد متفاوت برای تازه‌واردهای دانشگاه
قبل از ترم اول، یک ترم برای خودِ زندگی بردارید!
دانشگاه از کجا شروع می‌شود؟ از اولین کلاس ساعت هشت صبح؟ از پیدا کردن ساختمان دانشکده؟ از انتخاب واحد و حذف‌واضافه؟ یا شاید کمی قبل‌تر؛ درست از جایی که یک جوان وارد محیطی تازه می‌شود و ناگهان باید با آدم‌های جدید، انتخاب‌های تازه، فشارهای متفاوت و سؤال‌هایی روبه‌رو شود که پاسخ خیلی از آن‌ها را نمی‌توان در جزوه‌های دانشگاه پیدا کرد.
ورود به دانشگاه فقط تغییر مقطع تحصیلی نیست. برای بسیاری از دانشجویان، این دوره آغاز مرحله‌ای متفاوت از زندگی است؛ مرحله‌ای که در آن استقلال بیشتر می‌شود، تصمیم‌ها جدی‌تر می‌شوند و مواجهه با مسائل فردی و اجتماعی شکل تازه‌ای پیدا می‌کند.
مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان با همین نگاه، دوره «ترم صفرِ زندگی» را برای دانشجویان تازه‌وارد طراحی کرده است؛ یک «انتخاب واحد» متفاوت، قبل از آنکه انتخاب واحدهای اصلی دانشگاه شروع شوند.
واحدهایی که در چارت دانشگاه پیدا نمی‌کنید
دانشگاه درباره موضوعات مختلف علمی به دانشجو آموزش می‌دهد؛ اما بخشی از سؤال‌های مهم سال‌های دانشجویی الزاماً در برنامه رسمی رشته‌های دانشگاهی جایی ندارند.
وقتی با یک موقعیت پراسترس مواجه می‌شویم، چطور باید خودمان را مدیریت کنیم؟ در شرایط بحرانی چگونه تصمیم می‌گیریم؟ چقدر تاریخ کشورمان را می‌شناسیم؟ استقلال و استعمار فقط مفاهیمی در کتاب‌های تاریخ‌اند یا هنوز می‌توان درباره تأثیر آن‌ها بر زندگی امروز سؤال کرد؟ چطور می‌توانیم در میان انبوه روایت‌هایی که هر روز می‌بینیم و می‌شنویم، دقیق‌تر نگاه کنیم؟ سلامت و سبک زندگی چه جایگاهی در سال‌های دانشجویی دارند؟
«ترم صفرِ زندگی» تلاش کرده است مجموعه‌ای از همین پرسش‌ها را کنار یکدیگر قرار دهد؛ پرسش‌هایی که شاید متعلق به یک رشته دانشگاهی خاص نباشند، اما می‌توانند با زندگی دانشجوی امروز ارتباط مستقیم داشته باشند.
اینجا قرار نیست فقط چند ساعت ویدئو ببینید
ایده «ترم صفرِ زندگی» بر کنار هم قرار دادن موضوعات متنوعی استوار شده که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به زندگی فردی و اجتماعی دانشجو نزدیک می‌شوند.
در این مجموعه، مخاطب با محتواهایی درباره استرس، بحران و تاب‌آوری روبه‌رو می‌شود و در کنار آن به سراغ موضوعاتی مانند تاریخ ایران، استقلال، استعمار، وطن، سلامت و سبک زندگی می‌رود. داستان‌ها، مستندها و دوره‌های آموزشی نیز بخشی از این مسیر هستند تا یادگیری فقط به شنیدن مجموعه‌ای از گزاره‌ها محدود نماند.
به همین دلیل، موضوعات دوره در نگاه اول ممکن است بسیار متفاوت به نظر برسند؛ اما نقطه اتصال آن‌ها یک چیز است: کمک به دانشجوی تازه‌وارد برای دیدن بخش‌هایی از دنیای واقعی که قرار است بیرون از کلاس و گاهی درست در میانه زندگی دانشگاهی با آن‌ها مواجه شود.
بعضی از این محتواها می‌توانند نگاه مخاطب به تاریخ را به چالش بکشند، برخی درباره مدیریت خود در موقعیت‌های دشوار حرف می‌زنند و برخی دیگر دانشجو را در برابر سؤال‌هایی قرار می‌دهند که شاید پیش از این فرصتی برای جدی فکر کردن به آن‌ها نداشته است.
دانشگاه جواب همه سؤال‌ها را نمی‌دهد
هادی شهبازی، رئیس مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان، با اشاره به ایده شکل‌گیری این دوره اظهار داشت: «دانشجویی فقط یک موقعیت آموزشی نیست؛ یک مرحله مهم از زندگی است. دانشجوی تازه‌وارد در کنار درس و دانشگاه با مجموعه‌ای از انتخاب‌ها، فشارها، روایت‌ها و پرسش‌های تازه روبه‌رو می‌شود که بسیاری از آن‌ها در سرفصل رسمی رشته تحصیلی او جایی ندارند. ایده ترم صفر این بود که پیش از ورود جدی به فضای دانشگاه، فرصتی برای فکر کردن به بخشی از همین مسائل فراهم کنیم.»
وی افزود: «هدف ما این نیست که به دانشجو بگوییم درباره هر مسئله چگونه فکر کند. اگر این دوره بتواند او را تشویق کند بیشتر ببیند، سؤال‌های دقیق‌تری بپرسد و هنگام مواجهه با مسائل مختلف آگاهانه‌تر انتخاب کند، بخش مهمی از هدف خود را محقق کرده است.»
از مدیریت خود تا فهم دنیای اطراف
یکی از ویژگی‌های «ترم صفرِ زندگی»، محدود نشدن آن به یک بُعد از زندگی دانشجویی است.
بخشی از مسیر به خودِ دانشجو برمی‌گردد؛ به اینکه در مواجهه با استرس و شرایط دشوار چگونه عمل کند، چطور مفهوم تاب‌آوری را جدی‌تر ببیند و چرا سلامت و سبک زندگی از همان سال‌های آغاز دانشگاه اهمیت پیدا می‌کنند.
بخش دیگری از محتوا، پنجره را به سمت بیرون باز می‌کند؛ به تاریخ، جامعه و روایت‌هایی که پیرامون ما شکل می‌گیرند. موضوعاتی مانند تاریخ ایران، وطن، استقلال و استعمار در این بخش قرار می‌گیرند و تلاش می‌شود دانشجو به‌جای عبور سریع از این مفاهیم، درباره آن‌ها سؤال کند و لایه‌های بیشتری از موضوع را ببیند.
همین تنوع باعث شده «ترم صفر» بیش از آنکه یک دوره با موضوع واحد باشد، شبیه بسته‌ای برای مواجهه با آغاز یک مرحله تازه از زندگی باشد.
یک دوره برای نسلی که سؤال دارد
مخاطب اصلی این دوره، دانشجویانی هستند که به‌تازگی وارد دانشگاه شده‌اند؛ جوانانی که هم‌زمان با ورود به یک محیط آموزشی تازه، در حال تجربه تغییرات دیگری در زندگی خود نیز هستند.
فضای دانشگاه معمولاً فرصت مواجهه با آدم‌ها، افکار و تجربه‌های متنوع‌تری را فراهم می‌کند. طبیعی است که در چنین فضایی، سؤال‌های تازه‌ای نیز شکل بگیرد. «ترم صفرِ زندگی» از همین نقطه شروع می‌کند و تلاش دارد پیش از ارائه پاسخ‌های آماده، دانشجو را به دقیق‌تر دیدن مسئله دعوت کند.
از این منظر، نام «ترم صفر» نیز فقط یک نام خلاقانه برای دوره نیست. ایده این است که پیش از ترم‌های رسمی دانشگاه، می‌توان یک ترم دیگر داشت؛ ترمی بدون انتخاب واحدهای مرسوم، اما با موضوعاتی که ممکن است در تصمیم‌ها و تجربه‌های سال‌های آینده دانشجو نقش داشته باشند.
قرار نیست به شما بگوییم چه فکری کنید
یکی از محورهای اصلی این مجموعه، تأکید بر پرسشگری و مواجهه آگاهانه با موضوعات است.
در دوره‌ای که دانشجو هر روز با حجم زیادی از اطلاعات، روایت‌ها، دیدگاه‌ها و تحلیل‌های متفاوت مواجه می‌شود، صرفاً بیشتر دانستن کافی نیست. توانایی سؤال پرسیدن، دیدن زوایای مختلف یک مسئله و پرهیز از قضاوت‌های شتاب‌زده نیز بخشی از فرایند یادگیری است.
«ترم صفرِ زندگی» با همین رویکرد تلاش می‌کند مخاطب را با موضوعات مختلف روبه‌رو کند؛ نه برای اینکه نسخه‌ای واحد برای همه موقعیت‌های زندگی ارائه دهد، بلکه برای اینکه فرصتی برای مکث، دیدن و فکر کردن ایجاد کند.
شاید مهم‌ترین جمله برای توضیح ایده این دوره همین باشد:
قرار نیست اینجا به شما بگوییم چه فکری کنید؛ قرار است کمک کنیم بیشتر ببینید، بهتر سؤال بپرسید و آگاهانه‌تر انتخاب کنید.
بعد از این انتخاب واحد متفاوت چه چیزی با شما می‌ماند؟
محتواهای «ترم صفرِ زندگی» به‌گونه‌ای کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که دانشجوی تازه‌وارد بتواند از چند زاویه به خودش و محیط پیرامونش نگاه کند. مخاطب در این مسیر:
-
با موضوعاتی مانند استرس، بحران و تاب‌آوری و نقش آن‌ها در مواجهه با شرایط دشوار آشنا می‌شود.
-
فرصت پیدا می‌کند درباره تاریخ ایران، وطن، استقلال و استعمار از زاویه‌های مختلف سؤال کند.
-
نسبت به اهمیت سلامت و سبک زندگی در سال‌های دانشجویی توجه بیشتری پیدا می‌کند.
-
با روایت‌ها، داستان‌ها و محتواهایی مواجه می‌شود که او را به دقیق‌تر دیدن مسائل اجتماعی و تاریخی دعوت می‌کنند.
-
تمرین می‌کند به‌جای پذیرفتن سریع پاسخ‌های آماده، بیشتر ببیند، بهتر سؤال کند و آگاهانه‌تر دست به انتخاب بزند.
انتخاب واحدی که قبل از دانشگاه شروع می‌شود
شروع دانشگاه معمولاً با فهرستی از کارهای تازه همراه است؛ ثبت‌نام، انتخاب واحد، پیدا کردن کلاس‌ها، شناخت استادها و عادت کردن به محیطی که تا چند هفته قبل ناآشنا بوده است. اما شاید در میان همه این کارها بتوان جایی هم برای یک انتخاب متفاوت باز کرد؛ انتخابی که این بار موضوع آن خودِ زندگی دانشجوست.
دوره «ترم صفرِ زندگی» از سوی مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان برای همین نقطه از مسیر طراحی شده است؛ برای زمانی که دانشگاه تازه دارد شروع می‌شود و هنوز فرصت هست پیش از غرق شدن در کلاس‌ها و امتحان‌ها، چند سؤال اساسی‌تر را هم روی میز گذاشت.
«ترم صفرِ زندگی» از هشتم مهرماه در سامانه مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان در دسترس است؛ یک انتخاب واحد متفاوت برای کسانی که تازه وارد دانشگاه شده‌اند و می‌خواهند پیش از شروع ترم‌های دانشگاه، یک ترم هم برای خودِ زندگی بردارند.
